عمر فاروقی محقق و نویسنده در یادداشتی که در خبرگزاری کردپرس منتشر شده به بررسی فرجام کار «حاج زمان خان بهادرالسلطنه بانه یی» پرداخته است.

مرحوم حاجی زمان خان از طایفه اختیارالدین و مختاری و از خاندانهای اصیل منطقه بانه بوده که چون مرحوم کریم خان مختارالسلطنه در تهران و نیز دربار پادشاهی قاجار نفوذ فراوانی داشته، او را هم بعنوان کارمند رسمی وزارت داخله استخدام کردند.

مرحوم کریم خان از رجال خوشنام عهد قاجار بوده و یکبار بهمراه شاهزاده احتشام السلطنه که ریاست مجلس شورای ملی را داشت بعنوان هیئت حسن نیت به روسیه مأموریت یافته و پس از مراجعت فرماندار تهران شده و به بازار و خیابانهای تهران نظم و ترتیب داده و این اصطلاح معروف (ماستها را کیسه کنید) از عهد فرمانداری او در تهران رایج شده و هم اکنون نیز چهارراه مختاری در تهران بنام اوست. در زمان فرمانداری او بیماری وبا در تهران شایع شد و بیماران را در کوچه ها و مساجد جای داده بودند و به آنها شربت می دادند برای معالجه، مرحوم احتشام السلطنه در خاطرات خودش نوشته، کریم خانم برای سرکشی وضع بیماران رفته بود و چون یکی از مریضها حاضر نبود شربت بخورد، این مرد خدمتگزار و ساده برای راضی کردن مریض، شیشه شربت و قاشق را از دکتر گرفت و جلو چشم بیماران گفت اینکه چیزی نیست نگاه کنید منهم دارم شربت می خورم، سپس با قاشق آلوده به میکروب طاعون شربت را نوشید و پس از ساعتی خودش هم بدان بیماری مهلک مبتلا شده و فوت کرد.

حاج زمان خان به دلیل نزدیکی با کریم خان لقب بهادرالسلطنه را از دربار گرفت و مدتی بعد بر علیه حکومت و سردمداران آن کمیته مجازات را تشکیل دادند که مرحوم میرزا عبدالمجید مجدی (ملک الکلام سقزی) رئیس کمیته مجازات و حاج زمان خان بانه ای هم عضو این کمیته بود و چند نفر از رجال ظالم را ترور کردند. پس از مدتی بنا بر تمایل خودش مأمور خدمت در سقز و بانه شده و در پست فرماندار سقز و بانه بکار مشغول شد و این مصادف بود با قیام سمکوی شکاک در ارومیه و تسخیر مهاباد و حرکت معاون او سید طه به بوکان و سقز و منطقه افشار که چون حاجی زمان خان از این وقایع مطلع شد بعنوان هواداری از قیام سمکو تمام پولهای موجود در صندوق گمرکات و اداره مالیه و دخانیات سقز و بانه را جمع کرد و در صندوقی نهاد و مسئولیت فرمانداری سقز و بانه را به سه نفر از خوانین بانه سپرده و خودش با کالسکه و صندوق پول عازم ارومیه و مهاباد شد لاکن پس از خروج از بوکان تصمیم گرفت که با این مبالغ کلان بسوی تبریز برود و به خوش گذرانی بپردازد و لذا راه خود را بطرف تبریز تغییر داد ولی در حوالی بناب از طرف درشکه چی و همراه او گیر افتاده و او را به طمع ربودن صندوق پول به قتل رسانیدند البته ربودن پولهای دولتی و خیانت این مأمور رسمی دولت در جرائد تهران انعکاس زیادی داشت و در مجلس شورای ملی مورد بحث و بررسی قرار گرفت و مقرر شد اموال باقیمانده از وی تصرف و حقوق دولت مسترد گردد از این رو حقوق مستمری او هم به نفع دولت ضبط شد لاکن چون عیال او با عُسرت و تنگدستی مواجه شد و به شکایت پرداخت مقرر گردید ماهیانه بیست تومان از حقوق حاج زمان خان را به عایله اش بپردازند و بقیه به صندوق دولت واریز شود در این باره چند فقره اسناد دولتی موجود هستند که توجه شما را به سند زیر جلب می نمایم.

وزارت مالیه- کارتن ۲۰ دوسیه ۳۰ بتاریخ ۶ برج ثور ۱۳۰۲

مجلس مقدس شورای ملی شیدالله ارکانه

احتراماً بعرض می رساند که سابقاً بموجب رقیمه نمره ۹۴۷۵ که از مجلس شورای ملی رسیده بود ماهیانه یکصد تومان به عنوان شهریه تا زمانی که املاک واقعه در کردستان بهادرالسلطنه به حال منصوبیت باقی است درباره مشارالیه برقرار شود بر طبق مرقومه مزبور مورخه ۱۹ ذی القعده ۱۳۲۸ در تحت نمره ۱۶۹۰۹ به اداره مرکزی کل گمرکات حکمی صادر گردیده در سنه مافیه تخاقوی ئیل که مشارالیه از صندوق گمرک سقز مبلغ چهار هزار و پانصد تومان عنفاً مأخوذ داشته شهریه مشارالیه توقیف گردیده لاکن مبلغ بیست تومان برای مخارج عیال و دو نفر اولادان او سابقاً به موجب حکم ریاست وزراء عظام اختصاص داده شده بود بالطبع مبلغ مذکور هم توقیف شده مشارالیه در این باب عرضحالی به مقام منیع ریاست محترم وزراء عظام دامت شوکته تقدیم و حکمی مجدد به نمره ۱۸۱۰۹ از آن مقام منیع صادر گردیده که بیست تومان شهریه مزبوره به مشارالیها پرداخت شود بنابراین در صورتی که مجلس مقدس شورای ملی تصویب فرمایند متمنی است مقرر فرمائید مبلغ مزبور را باسم مشارالیها در جزء صورت کل شهریه بگیرها منظور نمایند که از تصویب بگذرد.

مجلس شورای ملی… نمره ۷۶۱۹- ۷ سرطان ۱۳۰۱

به عیال حاج بهادرالسلطنه بانه از مدلول مراسله شما راجع به بیست تومان شهریه که از حقوق بهادرالسلطنه تحریر و به شما واصل شده مستحضر نظر به اینکه کلیه یکصد تومان شهریه مشارالیه توقیف دولت است بایستی اگر دولت لازم می داند مستقیماً پیشنهاد قانونی در این باب به مجلس بدهد و همین طور به وزارت مالیه هم نوشته شد خوب است خودتان مستقیماً به آن وزارتخانه مراجعه نمائید.

جواب عیال حاجی… بعرض اشرف عالی می رسانم تصور می کنم حاج بهادرالسلطنه معروف خدمت حضرت عالی باشد گویا روزی در سلک ارادت کیشان آن خانواده جلیل بوده. امروز بدبختی دامن گیر من شده و سرپرست دو کودک ۹ ساله و ۵ ساله شده ام و چیزی هم برای فروش ندارم استدعای عاجزانه دارم مرحمت فرموده و دست حمایت بر سر ما دراز کنید

نویسنده : admin

مشاهده همه نوشته ها

نوشته های مرتبط

ارسال یک پاسخ

نام * تارنما

*

پر فروش ترین محصولات

هه نبانه بورینه
دیوانی ماموستا هیمن
دیوانی ماموستا قانع
دیوانی ماموستا شیرکو بیکس

تاییدیه سامانه ی ساماندهی

logo-samandehi

تاییدیه درگاه پرداخت

تبلیغات

Statistics